Khi nhìn thấy bức tranh của con không giống hình mẫu, nhiều phụ huynh thường lo lắng: “Có phải con không có năng khiếu hội họa?” hoặc “Tại sao các bạn vẽ giống mà con lại vẽ khác?”
Thực tế, một bức tranh chưa giống mẫu không đồng nghĩa trẻ không có năng khiếu. Ở mỗi độ tuổi, khả năng quan sát, điều khiển bàn tay và cách thể hiện hình ảnh của trẻ đều khác nhau. Đôi khi, chính những chi tiết “không giống” lại cho thấy trí tưởng tượng và góc nhìn riêng của con.
Trẻ không nhìn thế giới giống người lớn
Người lớn thường chú ý đến tỷ lệ, hình dáng và độ chính xác. Trẻ nhỏ lại có xu hướng vẽ những gì mình cảm nhận hoặc cho là quan trọng.
Ví dụ, trẻ có thể vẽ đôi mắt rất lớn vì thích ánh mắt của nhân vật, vẽ ngôi nhà nhiều màu hơn thực tế hoặc thêm cây cối, động vật dù tranh mẫu không có. Đây không hẳn là sai, mà là cách con kể lại thế giới theo trí tưởng tượng của mình.
Vì vậy, không nên chỉ dựa vào độ giống mẫu để đánh giá khả năng hội họa của trẻ.
Kỹ thuật cần được rèn luyện theo thời gian
Để vẽ giống mẫu, trẻ cần nhiều kỹ năng như quan sát hình khối, xác định tỷ lệ, điều khiển đường nét và phối hợp giữa tay với mắt. Những khả năng này không xuất hiện ngay trong vài buổi học mà cần được rèn luyện từng bước.
Có trẻ tiếp thu nhanh về hình dáng nhưng chưa tự tin khi phối màu. Có trẻ sử dụng màu rất tốt nhưng đường nét còn vụng. Mỗi em có một điểm mạnh và tốc độ phát triển riêng.
Thay vì so sánh con với bạn bè, phụ huynh nên quan sát sự tiến bộ của trẻ qua từng giai đoạn.
Sáng tạo không phải là sao chép hoàn toàn
Tranh mẫu giúp trẻ hiểu chủ đề, bố cục và cách sử dụng màu. Tuy nhiên, mục tiêu của lớp mỹ thuật không nên chỉ là tạo ra nhiều bức tranh giống hệt nhau.
Nếu tất cả học viên đều vẽ cùng một hình, sử dụng cùng màu và đặt mọi chi tiết vào đúng một vị trí, trẻ có thể hoàn thành bài đẹp mắt nhưng chưa chắc đã được phát triển khả năng sáng tạo.
Một lớp học phù hợp cần cân bằng giữa hai yếu tố: hướng dẫn trẻ những kiến thức nền tảng và tạo không gian để con tự lựa chọn, thay đổi hoặc bổ sung ý tưởng riêng.
Những dấu hiệu cho thấy trẻ yêu thích hội họa
Năng khiếu không chỉ thể hiện qua việc vẽ giống. Phụ huynh có thể quan sát những biểu hiện khác như:
- Trẻ thích cầm bút và tự vẽ khi có thời gian.
- Con thường chú ý đến màu sắc và hình ảnh xung quanh.
- Trẻ có thể kể một câu chuyện từ bức tranh của mình.
- Con kiên nhẫn hoàn thiện tác phẩm.
- Trẻ thích thử nhiều cách vẽ hoặc chất liệu khác nhau.
Sự yêu thích, khả năng quan sát và mong muốn khám phá là nền tảng quan trọng để trẻ phát triển lâu dài.
Cha mẹ nên nhận xét tranh của con như thế nào?
Những câu nói như “Sao con vẽ không giống?”, “Bạn vẽ đẹp hơn con” hoặc “Màu này không đúng” có thể khiến trẻ mất tự tin và sợ vẽ.
Thay vào đó, cha mẹ có thể hỏi:
“Con thích nhất phần nào trong bức tranh?”
“Tại sao con chọn màu này?”
“Con đang kể câu chuyện gì?”
Những câu hỏi mở giúp trẻ cảm thấy ý tưởng của mình được tôn trọng. Phụ huynh vẫn có thể góp ý, nhưng nên tập trung vào sự cố gắng và quá trình con thực hiện trước khi nói đến điểm cần cải thiện.
Khi nào trẻ cần được hướng dẫn thêm kỹ thuật?
Nếu trẻ thật sự muốn vẽ giống hơn, giáo viên có thể hướng dẫn con quan sát hình khối lớn trước, xác định vị trí các chi tiết và điều chỉnh tỷ lệ từng bước.
Việc sửa bài nên phù hợp với độ tuổi và không làm mất đi nét vẽ riêng của trẻ. Giáo viên không nên vẽ thay quá nhiều, bởi tác phẩm cuối cùng cần phản ánh khả năng và ý tưởng của chính học viên.
Kỹ thuật là công cụ giúp trẻ thể hiện ý tưởng rõ hơn, không phải khuôn mẫu khiến mọi bức tranh trở nên giống nhau.
Lời kết
Con vẽ chưa giống mẫu không có nghĩa là con không có năng khiếu. Đó có thể chỉ là một giai đoạn trong quá trình trẻ học quan sát, điều khiển đường nét và phát triển tư duy hình ảnh.
Điều quan trọng hơn là con có hứng thú, dám thử, biết kể câu chuyện bằng màu sắc và từng ngày tiến bộ theo cách riêng.
Tại Daisy Art, giáo viên hướng dẫn học viên những nền tảng cần thiết nhưng vẫn tôn trọng trí tưởng tượng của từng em. Bởi một lớp học mỹ thuật ý nghĩa không phải là nơi tạo ra những bức tranh giống hệt nhau, mà là nơi mỗi đứa trẻ tìm được tiếng nói riêng qua hội họa.
Một bức tranh có thể chưa giống mẫu, nhưng vẫn có thể rất đẹp khi trong đó có trí tưởng tượng và cảm xúc của trẻ.
